Reserve Bank of India: భారత్‌లో త్వరలో ప్లాస్టిక్ లేదా పాలిమర్ కరెన్సీ నోట్లు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ఇందుకోసం భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) గ్లోబల్ టెండర్‌ను జారీ చేసినట్లు సమాచారం. ఈ నోట్లు మరింత మన్నికగా ఉండటంతో పాటు నకిలీ నోట్ల తయారీని అడ్డుకునే ఆధునిక భద్రతా ఫీచర్లతో రానున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం చలామణిలో ఉన్న కాగితపు నోట్ల పరిస్థితి ఏమిటనే ప్రశ్న కూడా ప్రజల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (ఆర్బీఐ) దేశంలో కరెన్సీ వ్యవస్థను మరింత ఆధునికంగా మార్చే దిశగా చర్యలు చేపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా పాలిమర్ లేదా ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణకు సంబంధించిన ప్రక్రియను ప్రారంభించినట్లు సమాచారం. ఇందుకోసం ఆర్బీఐ గ్లోబల్ టెండర్‌ను జారీ చేయడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ప్రపంచంలోని పలు దేశాల్లో ఇప్పటికే పాలిమర్ నోట్లు విజయవంతంగా వినియోగంలో ఉండగా, ఇప్పుడు భారత్ కూడా అదే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది.

పాలిమర్ నోట్ల ప్రధాన ప్రత్యేకత వాటి మన్నిక. ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న కాగితపు నోట్లు కొద్ది కాలానికే చిరిగిపోవడం, మురికిగా మారడం లేదా పాడవడం సాధారణం. అయితే ప్లాస్టిక్ ఆధారిత పాలిమర్ నోట్లు ఎక్కువకాలం ఉపయోగించుకునేలా రూపొందిస్తారు. నీటిలో తడిసినా, సాధారణ వినియోగంలో త్వరగా పాడయ్యే అవకాశం తక్కువగా ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దీంతో తరచూ కొత్త నోట్లు ముద్రించాల్సిన అవసరం తగ్గి, దీర్ఘకాలంలో వ్యయభారం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు.

మరో ముఖ్యమైన అంశం భద్రత. నకిలీ కరెన్సీ తయారీని అడ్డుకునేందుకు పాలిమర్ నోట్లలో అత్యాధునిక సెక్యూరిటీ ఫీచర్లను అమర్చే అవకాశం ఉంది. పారదర్శక విండోలు, ప్రత్యేక హోలోగ్రామ్‌లు, మైక్రో ప్రింటింగ్, ప్రత్యేక ఇంక్ వంటి భద్రతా అంశాలతో నోట్లు రూపొందిస్తారు. దీంతో నకిలీ నోట్లు తయారు చేయడం మరింత కష్టమవుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. కరెన్సీపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని పెంచడంలో కూడా ఇవి ఉపయోగపడతాయని చెబుతున్నారు.

అయితే ప్లాస్టిక్ నోట్లు వస్తే ప్రస్తుతం ఉన్న కాగితపు నోట్లు వెంటనే రద్దు అవుతాయనే ప్రచారం జరుగుతోంది. కానీ అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం అలాంటి నిర్ణయం ఇప్పటివరకు ప్రకటించలేదు. ప్రస్తుతం చలామణిలో ఉన్న కాగితపు నోట్లు యథావిధిగా చెల్లుబాటులోనే ఉంటాయి. కొత్త పాలిమర్ నోట్లను దశలవారీగా ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉందని తెలుస్తోంది. కాలక్రమేణా పాత నోట్లు చెలామణి నుంచి సహజంగానే తగ్గే విధంగా చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉంది.

పాలిమర్ నోట్లు ఇప్పటికే ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్, న్యూజిలాండ్, సింగపూర్ వంటి అనేక దేశాల్లో వినియోగంలో ఉన్నాయి. అక్కడ ఈ నోట్లు మన్నిక, భద్రత పరంగా మంచి ఫలితాలు ఇచ్చినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ అనుభవాలను పరిశీలించిన తర్వాతే భారత్ కూడా ఈ విధానాన్ని అమలు చేయడానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు సమాచారం.

ప్లాస్టిక్ నోట్ల అమలు ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది, ఏ విలువ కలిగిన నోట్లను ముందుగా విడుదల చేస్తారు, దేశవ్యాప్తంగా ఎలా ప్రవేశపెడతారు వంటి అంశాలపై ఆర్బీఐ నుంచి అధికారిక ప్రకటన రావాల్సి ఉంది. ఆ ప్రకటన వెలువడిన తర్వాత పూర్తి వివరాలు స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది. అప్పటివరకు పాత కాగితపు నోట్లు చెల్లుబాటులోనే ఉంటాయని, ప్రజలు ఎలాంటి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.